MİLEL VE NİHAL

inanç, kültür ve mitoloji araştırmaları dergisi

cilt: 4, sayı:1
 Ocak - Nİsan 2007

Kur’an Bağlamında Farklılıklar

Şinasi GÜNDÜZ

Özet: Farklılıklara yönelik dinsel yaklaşımların dini söylemde önemli bir rol oynayan hakikat ve kurtuluş öğretileriyle yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Aynı şekilde şiddet ve baskı içeren dışlamacı tavırların farklılıklara yaşam hakkı tanımayan anlayışlar nedeniyle olduğu da bilinmektedir. İslâm “insanlık” ve “özgürlük” kavramlarını farklılıklara yönelik yaklaşımının temeli olarak ele alır. İslâm’ın insanlık anlayışının temelinde insanın “yeryüzünde yaratılan bir halife” olduğu tanımı yatar. Müstesna bir varlık olarak insan, özgür irade ve sorumluluk niteliklerine sahiptir. Bu bağlamda İslâm farklılıkları özgür iradenin kullanılması bağlamında açıklar. Ayrıca İslâm farklılıklar arasındaki ilişkilerin çekişme ve baskıya değil “birbirini tanıma” kavramına dayalı olması gerektiğini ifade eder. Yine İslâm farklılıkların imkanını kudret, irade ve ilim gibi ilahi sıfatlarla da açıklama yoluna gider. Bundan başka, İslâm’ın temel kavramı olan tevhid de yalnızca teolojik anlamda değil kozmolojik ve antropolojik anlamda bir birliğe ve uyuma dikkat çeker ve dolayısıyla insanlar arasındaki birlik ve uyuma işaret eder.

 full text as PDF